Leksykon

Bezdrzewny

Termin „papier bezdrzewny” oznacza, ze włókna używane do produkcji papieru są oddzielane w procesie chemicznym, w którym usuwana jest też lignina (proces wykorzystuje siarczany lub siarczyny). Zapobiega to żółknięciu papieru, nawet po dłuższym czasie.

Blaue Engel (Blue Angel)

Jest to najstarszy na świecie certyfikat ochrony środowiska, który został powołany z inicjatywy niemieckiego rządu w 1977 roku. Pozwala on firmom wyróżnić się na rynku poprzez używanie przyjaznych ekologicznie produktów oraz umożliwia konsumentom na wybieranie produktów również w oparciu o kryterium dbałości o środowisko naturalne. Niezależne jury ustanowiło kryteria dla przyznawania tego certyfikatu. Około 3700 produktów i usług nosi obecnie logo Blue Angel. Papier z oznaczeniem Blue Angel zawiera przynajmniej 95% papieru pochodzącego z recyklingu.

Budowa papieru

Budowa papieru pokazuje na ile równomiernie rozłożone są włókna w papierze. Zły rozkład włókien może powodować powstawanie plam i nierównomierne pokrycie tonerem w przypadku kolorowych wydruków. Aby stwierdzić, jaka jest budowa papieru należy popatrzeć na arkusz papieru pod światło. Jeśli papier ma dobry rozkład włókiem wówczas wygląda na gładki i równomiernie podzielony. Jeśli budowa papieru jest niewłaściwa, papier wygląda, jakby miał plamy i nieregularności.

Długie włókno

Mówi się, że papier ma długie włókna w przypadku, gdy są one ułożone równolegle do dłuższej krawędzi papieru. Więcej informacji patrz hasło "kierunek włókien".

ECF

ECF to skrót od Elemental Chlorine Free (Bielenie zasadniczo bezchlorowe). Bielenie papieru (Delignifikacja) jest niezbędne, aby ostatecznie pozbyć się wszelkich pozostałości ligniny (Lignina/inaczej drzewnik/ to komponent drzewny, który sprawia, że papier z czasem żółknie). Co więcej, bielenie jest niezbędne dla uzyskania oczekiwanej wysokiej bieli papieru. Wcześniej papier był bielony z wykorzystaniem chloru w formie gazowej. W związku z tym, ze proces ten jest szkodliwy dla środowiska obecnie wykorzystywane są metody bielenia typu TCF (Totally Chlorine Free – Całkowicie bezchlorowa) oraz ECF.

ECO

Oznaczenie European Ecolabel lub Kwiatu, przypisywane jest tym produktom, w danym przypadku papierom, które produkowane są w sposób przyjazny dla środowiska. Firma musi spełniać ścisłe kryteria odnośnie emisji substancji do wód i atmosfery, a także kryteria związane ze zużyciem energii. W procesie produkcyjnym nie należy wykorzystywać bielenia z wykorzystaniem chloru. Niezależny podmiot sprawdza warunki produkcji.

EMAS

Logotyp European EMAS otrzymują firmy, które stale udoskonalają swoją działalność w kategoriach dbałości o środowisko. Działają one w oparciu o system zarządzania uwzględniający wymogi środowiska oraz raportują swój wpływ na środowisko naturalne. W podlegających weryfikacji sprawozdaniach, porównują one uzyskane rezultaty ze stawianymi celami w zakresie ochrony środowiska i informują o krokach, jakie będą podjęte w celu zwiększenia sprawności odejmowanych działań.

Formaty papieru

Formaty papieru opisują długość i szerokość arkusza papieru. Wyróżniamy trzy różne standardy formatów papieru. Papiery formatów A ot seria arkuszy, których każdy kolejny arkusz ma dwukrotnie większą (lub mniejszą) powierzchnię w stosunku do bieżącego arkusza.

• A0: 1189 x 841 mm
• A1: 841 x 594 mm
• A2: 594 x 420 mm
• A3: 420 x 297 mm
• A4: 297 x 210 mm
• A5: 210 x 148 mm
• A6: 148 x 105 mm
• A7: 105 x 74 mm
• A8: 74 x 53 mm
• A9: 53 x 37 mm

FSC

Etykieta ta wskazuje, ze papier pochodzi z drewna pozyskiwanego z ekologicznie zarządzanych upraw leśnych. FSC, to skrót nazwy organizacji Forest Stewardship Council, będącej stowarzyszeniem typu non-profit, które zachęca do ekologicznego zarządzania i gospodarowania uprawami leśnymi na całym świecie. Tylko w przypadkach gdy zarządzanie gospodarką leśną oraz łańcuch dostaw spełniają wymogi FSC, producenci drewna oraz dostawcy papieru mogą korzystać z logo FSC. FSC sprawdza realizowanie swoich wymogów poprzez niezależne organizacje certyfikujące. Océ jest certyfikowane przez FSC począwszy od maja 2006.

Gęstość

Współczynnik pomiędzy grubością i gramaturą papieru. Jednostka pozwalająca określić na ile zwarty lub porowaty jest materiał, wyrażana jest w jednostka masy na jednostkę objętości.
Wzór: Grubość (µm) Gramatura (g/m2) = Gęstość. Na przykład: 150 µm x 115 g / m² = 1.3
Gęstość jest używana między innymi do określenia grubości książki. 200 stronicowa książka (= 100 arkuszy), na papierze 90 g / m² o gęstości 1.95 będzie miała około 1.75 cm (1.95 x 100 x 90) grubości.

Górna strona

Górna strona papieru podczas jego produkcji. Względnie mocne włókna znajdują się po przeciwnej stronie papieru (Storna papieru przylegająca do sita), co sprawia, że owa strona z mocnymi włóknami jest pierwszą stroną, na której realizowany jest druk.

Gramatura

W branży papierniczej gramatura papieru wyrażana jest w jednostkach g/m². Posługujemy sie terminem gramatura papieru. g/m² oznacza teoretyczną gramaturę (masę) papieru na metr kwadratowy.

Grubość

Grubość papieru podawana jest w mikronach lub milimetrach. Mikrometr jest milionową częścią metra lub tysięczną częścią milimetra, a jednostka ta ma oznaczenie µm.

ISO 14001

Jest to globalnie przyjęty standard zarządzania z uwzględnieniem wymogów środowiska. Certyfikacja na zgodność z normą ISO 14001 zapewnia, że firma jest strategicznie i aktywnie zaangażowana w poprawianiu różnych aspektów produkcji i produktów tak, by uwzględniały one wymogi zachowania środowiska naturalnego. W przeciwieństwie do firm posiadających certyfikat ISO 14001, firmy EMAS nie publikują podlegających audytowi sprawozdań odnoszących się do swojego wpływu na środowisko naturalne.

ISO 9706

ISO 9706 to międzynarodowa norma gwarantująca, że papier nadaje się do celów archiwizacyjnych. Papier, który ma przyznane logo ISO 9706 został wyprodukowany w taki sposób, ze będzie pozostawał w dobrym stanie przez wiele lat, dzięki czemu jest odpowiedni do wykorzystania przy drukowaniu dokumentów finansowych, prawnych oraz innych istotnych dokumentów.

Krótkie włókno (SG)

Mówi się, że papier ma krótkie włókna w przypadku, gdy są one ułożone równolegle do krótszej krawędzi papieru. Więcej informacji patrz hasło "kierunek włókien".

Maszynowo powlekany papier (MC)

Maszynowo powlekany papier to taki, który otrzymuje drugą warstwę powłoki podczas produkcji.

Nieprzezroczystość

Stopień nieprzenikalności dla światła. Parametr ten podawany jest w procentach. Im wyższa wartość wyrażona w procentach, tym mniej światłą przenika przez papier.

Nordic Swan – Skandynawski Łabędź

Oznaczenie Nordic Ecolabel, znane też jako "Nordic Swan" (Skandynawski Łabędź) jest oficjalnym skandynawskim symbolem ekologicznym, jaki został w 1989 roku wprowadzony przez Radę Ministerstw państw skandynawskich. Symbol jest stosowany głównie w krajach skandynawskich w odniesieniu do około 60 grup produktów łącznie z papierem do kopiowania i drukowania. Kryteria kryjące się za symbolem Skandynawskiego Łabędzia określają takie aspekty produkcji jak rodzaj podstawowych komponentów, energia, zużycie wody, emisje, zarządzanie odpadami, udział certyfikowanych komponentów, użycie substancji chemicznych oraz możliwości recyklingu produktów.

PEFC

Etykieta ta jest inicjatywą 1999 właścicieli lasów z sześciu krajów Europy. We współpracy z przemysłem papierniczym, organizacjami przyrodniczymi, naukowcami, konsumentami oraz właścicielami lasów publicznych uzgodniono powołanie systemu certyfikacyjnego pod wspólnym symbolem rady PEFC. Jednym z celów inicjatywy jest promowanie zrównoważonego i ekologicznego zarządzania lasami. Oznaczenie etykietą PEFC zapewnia, ze drewno pochodzi z lasów, które są zarządzane w sposób społecznie odpowiedzialny oraz przyjazny dla środowiska.

Storna papieru przylegająca do sita

Spodnia strona papieru to ta, która w procesie produkcji papieru przylega do sita. Względnie mocne włókna znajdują się po przeciwnej stronie papieru (Storna papieru przylegająca do sita), co sprawia, że owa strona z mocnymi włóknami jest pierwszą stroną, na której realizowany jest druk. Przeciwna strona papieru określana jest mianem górnej strony papieru.

Ślad węglowy

Ślad węglowy lub ślad CO2 mierzy emisję CO2 wynikającą z wykorzystania paliw kopalnych na przykład przy produkcji papieru. Ślad CO2 jest sposobem określania, w jaki sposób dany wyrób przyczynia się do zmian klimatycznych. Papier produkowany z wykorzystaniem biomasy zamiast paliw kopanych ma bardzo niski ślad węglowy. W niektórych przypadkach, ślad węglowy przy produkcji papieru jest nawet zerowy i w ten sposób emisja CO2 jest neutralna. Emisja CO2 wynikająca z wyprodukowania danego papieru może być sprawdzona w Profilu danego papieru.

TCF

TCF to skrót od Totally Chlorine Free (Całkowicie bezchlorkowego procesu bielenia). Bielenie papieru (Delignifikacja) jest niezbędne, aby ostatecznie pozbyć się wszelkich pozostałości ligniny (Lignina/inaczej drzewnik/ to komponent drzewny, który sprawia, że papier z czasem żółknie). Co więcej, bielenie jest niezbędne dla uzyskania oczekiwanej wysokiej bieli papieru. Wcześniej papier był bielony z wykorzystaniem chloru w formie gazowej. W związku z tym, ze proces ten jest szkodliwy dla środowiska obecnie wykorzystywane są metody bielenia typu TCF (Totally Chlorine Free – Całkowicie bezchlorowa) oraz ECF Elemental Chlorine Free (Zasadniczo bezchlorowa).

Wilgotność bezwzględna (AH)

Wilgotność bezwzględna jest metodą pomiaru wskazującą na ilość pary wodnej w danej jednostce powietrza przy określonej temperaturze. Zbyt duża wilgotność może powodować zwijanie się papieru, zaś przy zbyt małej wilgotności pojawiają się problemy związane z ładunkami elektrostatycznymi, jakie gromadzą się na papierze. W obydwu przypadkach zachodzi możliwość zacięć papieru.

Wilgotność względna (RH)

Wilgotność względna to termin używany do opisania ilości pary wodnej w powietrzu. Jest to stosunek ilości pary wodnej w powietrzu przy określonej temperaturze w stosunku do maksymalnej ilości pary wodnej, jak może być zaabsorbowana w powietrzu przy tej temperaturze. Wilgotność względna wynosząca 75% oznacza, że powietrze zawiera trzy czwarte maksymalnej ilości pary wodnej. Zbyt duża wilgotność może powodować zwijanie się papieru, zaś przy zbyt małej wilgotności pojawiają się problemy związane z ładunkami elektrostatycznymi, jakie gromadzą się na papierze. W obydwu przypadkach zachodzi możliwość zacięć papieru.

Włókna papieru

Podczas produkcji papieru większość włókien będzie równoległa. W zależności od tego, jak papier jest przycinany do finalnego formatu, papier może być określany jako papier z długimi lub krótkim włóknem:

• Papier o długim włóknie (LG; włókna ułożone są równolegle do dłuższej krawędzi papieru) lub
• Papier o krótkim włóknie (SG; włókna ułożone są równolegle do krótszej krawędzi papieru)

Z zawartością drewna

Termin „papier z zawartością drewna” wskazuje, że włókna używane do produkcji papieru były oddzielane mechanicznie. Drewno jest rozdrabniane przy użyciu rotacyjnych kamiennych kół i tworzy pulpę drzewną. Wadą tego rodzaju papieru jest to, że żółknie on z czasem.